네팔은 지금 자연재해뿐 아니라 변화하는 기후와 그로 인해 발생하는 새로운 위험에도 맞서고 있다. 때로는 이례적인 폭우가, 때로는 오랜 가뭄이 이어지고, 곳곳에서 홍수와 산사태가 발생하며 히말라야 고산지대에서도 변화가 나타나고 있다. 이러한 현실은 우리에게 중대한 질문을 던진다. 우리는 미래를 위해 얼마나 준비되어 있는가?

지구의 평균기온이 상승하는 지구온난화는 전 세계가 직면한 문제다. 그러나 히말라야 고산지대와 산악지대, 테라이 평원으로 이루어진 지리적으로 민감한 네팔에서는 그 영향이 더욱 심각해질 수 있다. 빙하가 녹고 빙하호의 위험이 커지는 현상, 불규칙한 몬순, 집중호우와 가뭄 등은 주민들의 일상은 물론 농업, 식수, 수력발전, 사회기반시설에까지 영향을 미칠 수 있다.

그렇다고 모든 책임을 기후변화에만 돌리며 우리의 책임을 회피해서는 안 된다.

산을 무분별하게 깎아 도로를 건설하고, 산림을 훼손하며, 하천의 자연적인 흐름을 가로막는 지역에 구조물을 세우는 행위, 위험지역의 주거지 확장을 방치하고 개발이라는 이름으로 환경적 요소를 외면하는 관행은 자연적 위험을 재난으로 확대하는 데 일조할 수 있다.

정부의 책임은 재난이 발생한 뒤 구호물자를 나누어 주는 데 그치지 않는다. 재난이 닥치기 전에 위험을 줄이는 것 역시 정부의 책임이다.

어느 지역의 산사태 위험이 높은가? 어느 마을이 이주가 필요한 상황인가? 어느 하천 주변에서 건축을 제한해야 하는가? 홍수가 발생하기 전에 지역 주민들에게 경보가 얼마나 신속하게 전달되는가? 구조·구난 체계는 얼마나 준비되어 있는가? 이러한 질문에 대한 답은 재난이 발생한 뒤가 아니라 그 이전에 마련되어 있어야 한다.

시민의 책임도 그에 못지않게 크다. 환경보호를 정부만의 일로 여기거나 쓰레기를 함부로 버리는 습관, 산림과 하천의 무단 점유 및 훼손을 보고도 침묵하는 태도, 기상 및 재난 경보를 대수롭지 않게 받아들이는 인식은 바뀌어야 한다.

히말라야에서 일어나는 변화의 영향은 그곳에만 머물지 않는다. 산악지대를 거쳐 테라이 평원으로 이어지고, 결국 우리의 식량과 물, 에너지, 경제에까지 영향을 미칠 수 있다.

따라서 지금 필요한 것은 두려움을 퍼뜨리는 일이 아니다. 위험을 올바르게 인식하고, 과학적 근거에 기반한 계획을 세우며, 제때 행동하는 일이다.

자연은 우리에게 거듭 경고를 보내고 있다. 이제 물어야 할 것은 자연이 언제 또다시 경고할 것인가가 아니다. 우리가 이미 받은 경고에서 언제 교훈을 얻을 것인가이다.

카말라 케이씨 박사, 뉴스 켄드라빈두 편집국장

जलवायु परिवर्तनको मारमा नेपाल अब पनि नचेते कहिले चेत्ने?

नेपाल यतिबेला केवल प्राकृतिक विपद्सँग होइन, बदलिँदो जलवायु र त्यसबाट सिर्जित नयाँ जोखिमसँग जुधिरहेको छ। कहिले अस्वाभाविक वर्षा, कहिले लामो खडेरी, कतै बाढी र पहिरो त कतै हिमाली क्षेत्रमा देखिएका परिवर्तनले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाइरहेका छन् हामी भविष्यका लागि कति तयार छौँ?

ग्लोबल वार्मिङ अर्थात् पृथ्वीको औसत तापक्रम वृद्धि विश्वव्यापी समस्या हो। तर हिमाल, पहाड र तराईको संवेदनशील भौगोलिक संरचना भएको नेपालका लागि यसको प्रभाव अझ गम्भीर बन्न सक्छ। हिमनदी पग्लिने क्रम, हिमतालको जोखिम, अनियमित मनसुन, अतिवृष्टि तथा खडेरीजस्ता घटनाले जनजीवन, कृषि, खानेपानी, जलविद्युत् र पूर्वाधारसम्म असर पार्न सक्छ।

ग्लोबल वार्मिङ अर्थात् पृथ्वीको औसत तापक्रम वृद्धि विश्वव्यापी समस्या हो। तर हिमाल, पहाड र तराईको संवेदनशील भौगोलिक संरचना भएको नेपालका लागि यसको प्रभाव अझ गम्भीर बन्न सक्छ। हिमनदी पग्लिने क्रम, हिमतालको जोखिम, अनियमित मनसुन, अतिवृष्टि तथा खडेरीजस्ता घटनाले जनजीवन, कृषि, खानेपानी, जलविद्युत् र पूर्वाधारसम्म असर पार्न सक्छ।
यसको दोष जलवायु परिवर्तनलाई मात्रै दिएर हामी जिम्मेवारीबाट पन्छिन पनि मिल्दैन।
पहाड काटेर जथाभावी सडक निर्माण गर्ने, वन विनाश गर्ने, नदी–खोलाको प्राकृतिक बहाव क्षेत्रमा संरचना बनाउने, जोखिमयुक्त स्थानमा बस्ती विस्तार हुन दिने र विकासका नाममा वातावरणीय पक्षलाई बेवास्ता गर्ने प्रवृत्तिले प्राकृतिक जोखिमलाई विपद्मा बदल्न थप भूमिका खेल्न सक्छ।

सरकारको जिम्मेवारी विपद् आएपछि राहत बाँड्नु मात्रै होइन, विपद् आउनुअघि जोखिम घटाउनु पनि हो।

कहाँ पहिरोको उच्च जोखिम छ? कुन बस्ती सार्नुपर्ने अवस्थामा छ? कुन नदी तथा खोलाको क्षेत्रमा निर्माण रोक्नुपर्छ? बाढी आउनुअघि स्थानीय नागरिकसम्म सूचना कति छिटो पुग्छ? उद्धार संयन्त्र कति तयार छ? यी प्रश्नको जवाफ विपद् आइसकेपछि होइन, पहिले नै तयार हुनुपर्छ।

नागरिकको पनि उत्तिकै जिम्मेवारी छ। वातावरण संरक्षणलाई सरकारको मात्रै काम ठान्ने, जथाभावी फोहोर फाल्ने, वन तथा नदी अतिक्रमणप्रति मौन बस्ने र मौसम तथा विपद्सम्बन्धी चेतावनीलाई सामान्य रूपमा लिने बानी परिवर्तन गर्न आवश्यक छ।

हिमालमा आएको परिवर्तनको असर हिमालमै सीमित हुँदैन। पहाड हुँदै त्यसको प्रभाव तराई र अन्ततः हाम्रो खाद्य, पानी, ऊर्जा र अर्थतन्त्रसम्म पुग्न सक्छ।

त्यसैले आजको आवश्यकता डर फैलाउनु होइन—सचेत हुनु, वैज्ञानिक योजना बनाउनु र समयमै काम गर्नु हो।

प्रकृतिले पटक–पटक चेतावनी दिइरहेको छ। अब प्रश्न प्रकृतिले अर्को चेतावनी कहिले दिन्छ भन्ने होइन, हामीले पाएको चेतावनीबाट कहिले सिक्छौँ भन्ने हो।

डा. कमला केसी
प्रधान सम्पादक न्युज केन्द्रबिन्दु

[ⓒ 로컬(LOCAL)세계. 무단전재-재배포 금지]