본 글은 한국에서 노동과 학업을 병행하며 박사학위를 취득한 한 네팔 여성의 고백입니다. 타국에서 청춘을 바쳐 일하고 공부하는 동안, 고향에 계신 아버지의 임종조차 지키지 못했던 한 자식의 절절한 상사(喪事) 이야기이자, 네팔 사회가 처한 서글픈 이주 노동의 현실을 담고 있습니다.[편집자 주]
불과 얼마 전까지만 해도 화면 속 아버지는 환하게 웃고 계셨습니다. 온 가족이 모여 영상통화를 하며 장난을 치고 즐겁게 이야기를 나누었습니다. 무슨 일이 그리 바빴는지, 저는 그날 따라 그 통화를 먼저 끊었었습니다. 그것이 내 삶에서 아버지와의 마지막 만남이 될 줄은 꿈에도 알지 못한 채 말입니다.
바로 다음 날이 아버지의 생신이었습니다. 평소 자신의 생일을 챙기지 않으시며 케이크 하나 자르는 것조차 손사래 치시던 분이, 이번에는 일주일 전부터 들떠 계셨습니다. "이번 생일에는 악기를 연주하며 잔치를 열자, 사람들에게 음식을 대접하고 학교에도 작은 보탬을 주자"고 하셨습니다. 저 역시 기대와 설렘을 안고 아버지의 생신을 위해 나름의 계획을 세우고 있었습니다.
하지만 기쁨과 설렘으로 가득해야 할 그날, 제가 맞이한 것은 기적 같은 생일 파티가 아닌 아버지와의 갑작스러운 이별의 소식이었습니다.
고향 집으로 달려가는 내내 제 마음은 현실을 부정했습니다. 집안을 가득 채운 이웃과 친척들, 상복을 입은 어머니와 형제들의 모습 속에서도 제 눈은 오직 한 사람, 아버지를 찾고 있었습니다. 금방이라도 저를 부르시던 그 목소리로 "투르쿠테…" 하고 부르시며 나타나실 것만 같았습니다.
달리고 달려 48시간 만에 고향 집에 도착했지만, 제게 허락된 것은 아버지의 온기가 남아 있는 시신조차 뵈지 못하는 현실이었습니다. "사람이 죽으면 서둘러 장례를 치러야 한다"는 관습과 법, 딸이라는 이유로 차별에 막힌 벽 앞에서, 마지막으로 아버지의 손을 잡고 따뜻한 감촉을 가슴에 품고자 했던 여식의 간절한 청은 철저히 배척되었습니다. 자식이 부모를 마지막으로 한 번만 더 보고 싶어 하는 마음이 어찌 아들과 딸이 다를 수 있으며 관습과 법으로 재단되어야 한단 말입니까.
타국에서 살아간다는 것이 얼마나 가슴 아픈 일인지 이제야 뼈저리게 느낍니다. 저처럼 고향을 떠나 이국만리에 사는 이들의 삶은 왜 이리도 서글픈지요. 나라의 열악한 교육과 경제, 행정과 사회 제도의 한계 속에서 청년들은 늙고 병든 부모님을 뒤로한 채 여권을 들고 국제공항으로 향할 수밖에 없습니다. 청년들의 노동력과 해외 송금으로 연명하면서도 정작 청년들이 부모의 임종조차 지킬 수 없게 만드는 현실 앞에 무력함을 느낍니다.
누구를 탓하겠습니까. 살아남기 위해 고국을 떠난 것도 저였고, 아버지의 마지막 순간을 함께하지 못한 것도 결국 저 자신인 것을요.
아버지, 이번 생에서는 마지막 얼굴도 뵈지 못하고, 손 한번 흔들어 드리지 못한 채 이렇게 아버지를 보내드립니다. 그러나 만약 다음 생이 있다면, 그때도 꼭 아버지의 딸로 태어나고 싶습니다. 다시 아버지의 든든한 품에 기대어 살아가고 싶습니다.
제가 숨 쉬는 마지막 순간까지, 제 마음과 기억 속에는 언제나 아버지가 계실 것입니다.
눈물이 납니다. 그립도록 보고 싶은 내 아버지...
아버지, 안녕히 가세요. 사랑하는 우리 아버지, 부디 편히 쉬세요.
- 카말라 케이씨 박사 -
[विशेष लेख] "बाबा, अन्तिम पटक हात समातेर बिदा सम्म भन्न पाइनँ।"
— कोरियामा विद्यावारिधि (PhD) पूरा गरेकी एक नेपाली छात्राको रुवाबासी -
[सम्पादकीय टिप्पणी] यो लेख कोरियामा श्रम र अध्ययनलाई सँगसँगै लैजाँदै विद्यावारिधि उपाधि हासिल गरेकी एक नेपाली महिलाको स्वीकारोक्ति हो। परदेशमा आफ्नो जवानी समर्पण गरेर काम र पढाइमा बिताउँदा, गाउँमा रहनुभएका बुबाको अन्तिम पटक मुख सम्म हेर्न नपाएकी एक सन्तानको हृदयविदारक शोकको कथाका साथै नेपाली समाजले भोगिरहेको वैदेशिक रोजगारको दुःखद यथार्थलाई यसमा समेटिएको छ।
केही समय अघिसम्म मात्र पनि स्क्रिनमा बाबा हँसिलो अनुहारमा हुनुहुन्थ्यो। सम्पूर्ण परिवार भेला भई भिडियो कलमा जिस्किँदै र रमाइलो कुराकानी गरिरहेका थियौँ। के काम त्यति हतार परेको थियो कुन्नि, मैले नै त्यस दिन कल पहिले काटेकी थिएँ। मेरो जीवनमा बाबासँगको त्यो नै अन्तिम भेट हुनेछ भनेर मैले सपनामा पनि सोचेकी थिइनँ।
त्यसको भोलिपल्ट नै बाबाको जन्मदिन थियो। सामान्यतया आफ्नो जन्मदिन नमनाउने र एउटा केक काट्न पनि मान्नुहुन्नथ्यो, तर यस पटक भने उहाँ एक हप्ता अघिदेखि नै उत्साहित हुनुहुन्थ्यो। "यस पटकको जन्मदिनमा बाजा बजाएर रमाइलो गरौँ, मानिसहरूलाई खाना खुवाऔँ र विद्यालयलाई पनि सानो सहयोग गरौँ" भन्नुभएको थियो। म पनि आशा र उत्साहका साथ बाबाको जन्मदिनका लागि आफ्नै किसिमको योजना बनाइरहेकी थिएँ।
तर खुसी र उत्साहले भरिनुपर्ने त्यस दिन, मैले सामना गर्नुपरेको कुरा कुनै चामत्कारिक जन्मदिनको पार्टी नभई बाबाको आकस्मिक बिछोडको खबर थियो।
घरतर्फ दगुर्दै जाँदा मेरो मनले यथार्थलाई स्वीकार गर्न मानिरहेको थिएन। घरभरि भरिएका छिमेकी र आफन्तहरू, किरियाको सेतो लुगामा रहेकी आमा र दाजुभाइहरूको माझमा पनि मेरो आँखाले केवल एकै जना, बाबालाई खोजिरहेको थियो। अहिल्यै मलाई बोलाउनुहुने त्यो आवाजमा "तुरुकुते…" भन्दै आउनुहुन्छ जस्तै लागिरहेको थियो।
दगुर्दा-दगुर्दै ४८ घण्टापछि जन्मघर पुगेँ, तर मेरो भाग्यमा त बाबाको न्यानोपन बाँकी रहेको पार्थिव शरीर सम्म पनि हेर्न नपाउने यथार्थ मात्र बाँकी थियो। "मानिसको मृत्यु भएपछि छिटो अन्त्येष्टि गर्नुपर्छ" भन्ने रीतिरिवाज र नियम, अनि छोरी भएकै कारण विभेदको भित्ता अगाडि, अन्तिम पटक बाबाको हात समातेर उहाँको न्यानो स्पर्श छातीमा साट्ने छोरीको कातर बिन्ती पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरियो। सन्तानले आमाबाबुलाई अन्तिम पटक एक पटक मात्र भए पनि हेर्न चाहने मन कसरी छोरा र छोरीमा फरक हुन सक्छ र रीतिरिवाज वा नियमले नाप्न सकिन्छ र?
परदेशमा बाँच्नु कति हृदयविदारक कुरा रहेछ भन्ने कुरा अहिले आएर मर्मस्पर्शी रूपमा महसुस गरिरहेकी छु। म जस्तै जन्मभूमि छाडेर दूरदराजमा बस्नेहरूको जीवन किन यति धेरै दुःखद छ? देशको कमजोर शिक्षा र अर्थतन्त्र, प्रशासनिक र सामाजिक प्रणालीको सीमाभित्र युवाहरू वृद्ध र रोगी आमाबाबुलाई छाडेर पासपोर्ट बोकी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ लाग्न बाध्य छन्। युवाहरूको श्रम र रेमिट्यान्सले देश चले पनि, वास्तविक रूपमा युवाहरूलाई आफ्ना आमाबाबुको अन्तिम पलमा समेत साथमा रहन नसक्ने बनाउने यो यथार्थ अगाडि म आफूलाई असहाय महसुस गर्छु।
कसलाई दोश दिनु र? बाँच्नका लागि जन्मभूमि छाड्ने पनि मै थिएँ, अनि बाबाको अन्तिम पलमा साथमा हुन नसक्ने पनि अन्ततः म आफैँ नै त थिएँ।
बाबा, यो जन्ममा अन्तिम पटक अनुहार पनि हेर्न नपाई, एक पटक हात पनि हल्लाउन नपाई यसरी हजुरलाई बिदा गरिरहेकी छु। तर यदि अर्को जन्म छ भने, त्यतिबेला पनि म अवश्य हजुरकै छोरी भएर जन्मिन चाहन्छु। फेरि बाबाको बलियो काखमा अडिएर बाँच्न चाहन्छु।
मेरो अन्तिम सास रहेसम्म, मेरो मन र स्मृतिमा सधैँ बाबा हुनुहुनेछ।
आँखामा आँसु भरिएर आउँछ। असाध्यै सम्झना आइरहने मेरो बाबा...
बाबा, अलविदा। मेरो प्यारी बाबा, कृपया आरामसँग विश्राम गर्नुहोस्।
- डा. कमला केसी -
☞ 외부기고 및 칼럼은 본지의 편집방향과 다를 수 있습니다.
[저작권자ⓒ 로컬(LOCAL)세계. 무단전재-재배포 금지]
